Maak kennis met je robotcollega

Joe Svetlik

19/05/2017

Ben je bang dat robots je baan zullen inpikken? Dat is niet nodig. Een nieuw rapport zegt dat in 2055 slechts vijf procent van de taken zal worden uitgevoerd door machines. Robots worden niet onze concurrenten, maar onze collega’s en zullen ons allerlei eentonig en geestdodend werk uit handen nemen.

Er wordt de laatste tijd veel gepraat over robots die onze banen inpikken. Eerst werd gevreesd dat de ontwikkelingen in de robotica zouden betekenen dat banen van fabrieksarbeiders zouden worden geautomatiseerd. En meer recentelijk was er sprake van dat ook banen van kantoormedewerkers op de tocht zouden komen te staan vanwege de onstuitbare opmars van de machines. Maar een nieuw rapport trekt deze beweringen in twijfel.

Volgens een rapport van het McKinsey Global Institute, dat in januari 2017 verscheen, gaan machines inderdaad bepaalde opdrachten en taken op de werkvloer uitvoeren. Maar er is geen sprake van dat robots de boel geheel zullen overnemen. Robots en mensen gaan juist samenwerken.

Transformatie van de werkvloer

Ten eerste kan niet worden ontkend dat innovaties als machinaal leren een transformerend effect zullen hebben op de manier waarop we werken. McKinsey verwacht dat de automatisering tussen 2015 en 2065 zal leiden tot een toename van de productiviteit van 0,8 tot 1,4 procent. Dat is meer dan de toename van de productiviteit door de stoommachine, de vroege robotica en de ICT.

Deze productiviteitsgroei wordt niet veroorzaakt doordat robots het werk gaan doen dat mensen eerst deden, hoewel dat in een beperkt aantal gevallen inderdaad zal gebeuren. Deze groei zal eerder ontstaan omdat delen van banen worden geautomatiseerd. En het goede nieuws is,  dat het nou juist de vervelendste en saaiste onderdelen van die banen zijn die worden geautomatiseerd, zoals transcriptie, archivering en dergelijke.

Volgens het rapport zal in 2055 de helft van alle taken op de werkvloer worden uitgevoerd door machines. Maar robots zullen slechts vijf procent van het aantal volledige banen uitvoeren, wat betekent dat voor de rest van het werk een werknemer nodig is. Daarom is het onwaarschijnlijk dat de opkomst van robots zal leiden tot massale werkloosheid.

Er worden nieuwe soorten werk gecreëerd

In plaats daarvan zal de verandering meer lijken op de door technologie mogelijk gemaakte langetermijnverschuiving van landbouw naar industrie bij de beroepsbevolking van ontwikkelde landen in de 20ste eeuw. De verandering zal, met andere woorden, leiden tot andere soorten werk. Mensen zullen een integraal onderdeel blijven uitmaken van het personeelsbestand van bedrijven. En inderdaad, als de eenvoudige, maar saaie taken kunnen worden geautomatiseerd, zullen menselijke vindingrijkheid en creativiteit een grotere rol gaan spelen in zakelijke beslissingen. Maar we zullen moeten leren om met robots samen te werken.

Dit is wellicht niet zo’n grote verandering als het lijkt. Computers en machines maken al integraal deel uit van ons leven en blijven dat ook doen gezien de ontwikkelingen op het gebied van machinaal leren. Deskundigen voorspellen bijvoorbeeld dat auto’s zonder bestuurder al in 2020 op de openbare weg mogen rijden. Het is slechts één voorbeeld van de manier waarop een noodzakelijk proces, in dit geval het woon-werkverkeer, kan worden geautomatiseerd, zodat de forens al tijdens de reis aan het werk kan gaan of creatief bezig kan zijn.

De EU wil robots zelfs de status van persoon geven. Dit zou overheidsinstanties voorzien van expertise op technisch, ethisch en regelgevingsgebied; ook zorgt het voor regulering van de verantwoordelijkheid voor het effect van robotica op de maatschappij, het milieu en de menselijke gezondheid. De status van persoon voor robots is vergelijkbaar met de status van rechtspersoon voor bedrijven, die bedrijven in staat stelt zowel als eiser als gedaagde deel te nemen aan rechtszaken. Bovendien brengt het ons dichter bij de erkenning van robots als waardevol onderdeel van het personeelbestand.

Het is duidelijk dat robots naarmate ze geavanceerder worden een steeds grotere capaciteit krijgen om ons leven te transformeren. Maar voor een positieve verandering moeten we wel met hen samenwerken. In plaats van de opkomst van robots te vrezen, zouden we elke robot juist moeten omarmen als een nieuw werktuig in onze gereedschapskist dat ons in staat stelt creatiever en productiever te werken. Ons levensonderhoud hangt ervan af.

DIT VINDT U MISSCHIEN OOK INTERESSANT

Het kantoor in 2020

Wat organisaties van de 21e eeuw moeten weten.