Naderen we het einde van het management?

Darren Baguley

15/09/2017

De economie van vandaag wordt aangedreven door kennisoverdracht, creativiteit en het vermogen om buiten de gebruikelijke kaders te denken. Naarmate de werkomgeving meer geautomatiseerd raakt, worden deze kwaliteiten steeds belangrijker. Maar stimuleren moderne managementstructuren deze kwaliteiten wel?

Het moderne management is een product van de industriële revolutie. Toen fabriekseigenaars ruim 200 jaar geleden te maken kregen met het organiseren van grote aantallen arbeiders, wendden ze zich tot de hiërarchische structuur van het leger en de marine. Sindsdien is er veel tijd verstreken, maar er is erg weinig veranderd. Hoewel bedrijven hebben geprobeerd de managementstructuur wat af te vlakken en zelfs matrixstructuren hebben geïntroduceerd om de boel een beetje op te schudden, bestaat de traditionele hiërarchische managementstructuur nog steeds.

Organisatorische stagnatie

Hoewel deze structuur jarenlang heel nuttig is geweest voor bedrijven, kan zij niet blijven bestaan. Gevestigde organisaties ondervinden de gevolgen van starheid. Ze weten vaak niet hoe ze moeten omgaan met veranderende trends, en echte veranderingen worden vaak alleen teweeggebracht door een crisis. Managers, vanaf de top van de hiërarchie, besteden vaak veel tijd aan het controleren of mensen zich aan de regels houden. Natuurlijk zijn regels, processen en procedures noodzakelijk, met name in grote ondernemingen. Maar een hiërarchische structuur heeft geen positieve uitwerking op creativiteit, flexibiliteit, innovatie en betrokkenheid van werknemers.

En terwijl organisatorische starheid heeft geleid tot de ondergang van veel gevestigde ondernemingen – toonaangevende bedrijven in een sector zullen vrijwel nooit de verhoudingen binnen de betreffende sector ontwrichten – wordt het tempo van de veranderingen in de hyperconcurrerende, hyperverbonden wereld van vandaag alleen maar opgevoerd. Robots en automatisering zullen naar verwachting veel banen elimineren. Daardoor zal deze trend zich nog sneller ontwikkelen en zullen creativiteit, flexibiliteit en innovatie alsmaar belangrijker worden.

De bureaucratie vernietigen om deze te redden

Dus hoe kunnen organisaties een meer wendbare en innovatieve zakelijke benadering ontwikkelen die hen in staat stelt de toekomstige ontwikkelingen voor te blijven? Visionair en auteur Gary Hamel meent dat organisaties bereid moeten zijn bepaalde denkbeelden los te laten om zichzelf opnieuw uit te vinden. Hiertoe moeten organisaties in staat zijn “te profiteren van de zegeningen van bureaucratie – controle, consistentie en voorspelbaarheid – en de bureaucratie tegelijkertijd af te breken. Bureaucratie, als structuur en als ideologie, is niet compatibel met de eisen van de 21e eeuw.”

Bouwen aan een structuur voor innovatie

Om de koe bij de horens te vatten en niet om de hete brei heen te draaien, zoals ze de afgelopen 50 jaar hebben gedaan, moeten organisaties “de structuur en ideologie van het moderne management aan een kritische beschouwing onderwerpen” en de structuur van de bureaucratie in feite ontmantelen. Dit betekent kritisch kijken – echt kritisch kijken, niet alleen maar voor de show – naar de ideologie van het management. Organisaties moeten er goed voor waken dat hun best practice niet werkt als een dwangbuis voor innovatie. In plaats van alleen maar praten over emancipatie, moet de leidinggevende macht daadwerkelijk worden gedelegeerd binnen de gehele organisatie.

Hoewel dit ongetwijfeld een enorme klus is, is het zinvol te bedenken dat bureaucratie werd uitgevonden om door de jaren heen grote aantallen mensen te organiseren. Als wij als mensen iets kunnen uitvinden, moeten we die uitvinding ook kunnen vervangen door iets anders.

Zoals Peter Drucker, halfgod op het gebied van management, zegt: “als leiders niet in staat zijn gisteren af te werpen en achter zich te laten, zijn ze eenvoudigweg niet in staat morgen te creëren.”

DIT VINDT U MISSCHIEN OOK INTERESSANT

Het kantoor in 2020

Wat organisaties van de 21e eeuw moeten weten.